Gebruik anticonceptie in ontwikkelingslanden beperkt door diverse factoren

Misvattingen over de effecten van het gebruik van anticonceptiva, culturele normen over vruchtbaarheid en over seks voor het huwelijk, en de rol die mannen spelen. Dat zijn de belangrijkste factoren die gebruik van moderne anticonceptie door jonge vrouwen in ontwikkelingslanden belemmeren, zo blijkt uit een uniek overzicht van zeven kwalitatieve onderzoeken.

Onkunde over anticonceptie speelt een grote rol. Voorlichting thuis en in gezondheidsklinieken laat te wensen over: middelen worden verstrekt zonder goede informatie over het gebruik en de effecten ervan. Vooral wanneer hormonale middelen effect hebben op de maandelijkse cyclus, weerhoudt dit het gebruik ervan. In Sub-Sahara Afrika komt nog vaak de opvatting voor dat menstruatie het vuile bloed verwijdert uit het lichaam; blijft dit bloed aanwezig, dan zou dat toekomstige zwangerschappen in de weg staan. Sommige jonge vrouwen hebben zelfs meer vertrouwen in abortus (desnoods illegaal uitgevoerd) dan in hormonale anticonceptiemiddelen. Condooms worden door veel jonge vrouwen geassocieerd met het voorkomen van HIV, maar niet met het voorkomen van ongewenste zwangerschappen. Aan de andere kant wordt veel geloof gehecht aan de effectiviteit van door traditionele genezers voorgeschreven natuurlijke kruiden.

Culturele normen zijn eveneens een factor van betekenis. Seksualiteit is vaak een te gevoelig onderwerp, wat goede voorlichting verhindert. Seks en zwangerschap vóór het huwelijk zijn taboe. Condooms worden in verband gebracht met een promiscue leefstijl en met prostitutie. Toekomstige echtgenoten en schoonfamilies willen ook weten of de jonge vrouw in kwestie vruchtbaar is. Bewezen vruchtbaarheid levert respect op van de familie, verzekert van een huwelijk, beschermt tegen latere echtscheiding en leidt ook tot een bepaalde economische zekerheid voor de toekomst van de jonge vrouw. Zij verkeert dus in de spagaat van het enerzijds willen voorkomen van een vroege zwangerschap en het anderzijds moeten bewijzen van haar vruchtbaarheid.

Ook mannen beïnvloeden het gebruik van anticonceptie. Jonge vrouwen gaven aan dat partners manipuleren, dreigen en soms geweld gebruiken: seks zonder condooms zou het genot verhogen. Gebruik van andere middelen voor anticonceptie werd ook tegengewerkt, omdat de mannen willen weten of hun partner vruchtbaar is.