Cultuur beïnvloedt betrokkenheid mannen bij seksualiteit en gezinsvorming

Culturele normen en praktijken, maar ook de traditionele inrichting van gezondheidsprogramma’s, dragen eraan bij dat mannen in West-Kenia maar matig betrokken zijn bij vragen over seksualiteit en gezinsvorming. Dat is de belangrijkste conclusie van een kwalitatief veldonderzoek, waarbij geprobeerd werd door middel van diepte-interviews en focusgroepdiscussies inzicht te krijgen in de achterliggende factoren die deze geringe betrokkenheid kunnen verklaren.

Als het gaat om culturele normen en praktijken kwam een aantal concrete kwesties naar boven die de houding van mannen verklaren. Allereerst is er de praktijk van polygamie: het is voor mannen een eer om veel vrouwen en kinderen te krijgen. Daarom hebben ze geen stimulans zich bezig te houden met gezinsplanning. Een tweede voorbeeld is de praktijk dat mannen bepalen hoe ze de kinderen vernoemen. Omdat ze eerst hun eigen familie vernoemen, terwijl schoonmoeders ook vernoemd willen worden, leidt dat tot een druk op de vrouwen om veel kinderen te krijgen. Een derde factor is dat mannen de voorkeur geven aan een bepaalde sekse. Wil de man zonen, dan is voortplanting nodig totdat er zonen geboren zijn. De vierde factor is de manier waarop zonen gesocialiseerd worden: kinderen voortbrengen en (seksuele) opvoeding worden gezien als een zaak van de vrouw. De man is het hoofd van het gezin en bemoeit zich niet met deze zaken.

De onderzoekers keken ook naar de inrichting van de seksuele en reproductieve gezondheidszorg. Die is vaak nog vrij traditioneel: de vrouw gaat naar de kliniek voor kraamzorg of voor advies over gezinsplanning. Als de man meegaat, wordt hij doorgaans niet toegelaten bij het gesprek of betrokken bij het consult. Voor de man is het ook schadelijk voor zijn mannelijke status om mee te gaan naar de kliniek. Het zou een aanwijzing zijn dat zijn vrouw in het huwelijk dominant is. Zowel de vrouwen zelf, als gezondheidswerkers accepteren dat mannen hun verantwoordelijkheid niet nemen ten aanzien van seksualiteit en gezinsvorming. Dat komt onder andere tot uiting in de behandeling van SOA’s: ook al is de man de veroorzaker van een SOA, de vrouw moet daar maar de verantwoordelijkheid voor nemen. Vrouwen en gezondheidswerkers bevestigen door deze acceptatie van de houding van mannen een bestaand patroon, waar ze tegelijkertijd moeite mee hebben. Een minderheid van de onderzochte personen gaf echter aan er belang in te zien mannen meer te betrekken bij dit soort kwesties.